Dünyanın en önemli Sumeroloğu Muazzez İlmiye Çığ, çok yakında yazılarıyla artık habercek.com’da. O, gülümsemesi, aklı, cesareti ve aydınlığı ile geldi. Kendisine “hoş geldin” diyoruz ve bu buluşmaya vesile olan yazarımız Sayın Kemal Kırar’a teşekkür ediyoruz.

Muazzez İlmiye Çığ kimdir?

20 Haziran 1914’te Bursa’da doğdu. İlkokula, Kurtuluş Savaşı’nda göçmen olarak gittikleri Çorum’da ikinci sınıftan başladı. İlkokul beşinci sınıfta ise ailesiyle birlikte Bursa’ya geldi. Babası tarafından keman ve Fransızca dersleri alması için özel bir okul olan Bizim Mektep’e verildi. 1926 yılında Bursa’da Kız Muallim Mektebi’ne sınavla girdi; 1931 yılında mezun oldu ve babasının öğretmenlik yaptığı Eskişehir’e tayin oldu.

1936 yılı başında Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji ve Sumeroloji bölümüne girdi. Üniversiteyi 1940 yılında bitirdi ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne tayin oldu. Burada çalıştığı dönem içerisinde çalışma arkadaşı Hatice Kızılyay ile birlikte Batılı bilginlerin bugün, “Bir abide yarattınız.” dedikleri çiviyazılı belgeler arşivini oluşturdu.

Arkadaşı Hatice Kızılyay, hocaları ve yabancı bilim adamları ile birlikte çalışarak 3000’den fazla tableti 8 kitap içinde ve makaleler halinde yayımlayıp bilim dünyasına sundu. Philadelphia Üniversitesi Müzesi Tabletler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Noah Kramer ile birlikte yapılan çalışmalar ile Sumer edebiyatına yeni konular kazandırdı, eksik olanları tamamladı. Ayrıca, kendinden sonra arşivde yaptıkları çalışmaları üstlenecek iki uzman yetiştirdi.

1957 yılında Münih’te Oryantalistler Kongresi’ne katıldı. Heidelberg Üniversitesi’nden gelen davet üzerine 1960 yılında bu üniversitede 6 ay çalışma yaptı. 1965’te Roma’da sergilenen Hitit Sergisi’ni bu şehirden alarak Londra’ya götürdü ve bu sergiye başkanlık ettiği İngiltere’de 2 ay kaldı. 1972 yılında İstanbul Arkeoloji Müzesi’nden emekliye ayrıldı.

Emekliye ayrıldıktan sonra da çalışmalarına devam etti. Yurtiçinde ve yurtdışında kongrelere katıldı. 1988 yılında katıldığı Philadelphia’daki Asuroloji Kongresi’nde sunduğu bildiri Amerika’da hemen yayımlandı. Prof. Dr. Kramer’in History Begins at Sumer adlı kitabını 1990 yılında Tarih Sumer’de Başlar adıyla tercüme etti ve bu kitap Türk Tarih Kurumu Yayınları tarafından yayımlandı. İstanbul Üniversitesi, 2000 yılında Muazzez İlmiye Çığ’a “Fahri Doktor” unvanı verdi.

Atatürk’ün isteği doğrultusunda Sumer ve Hitit kültürlerini halka tanıtmak amacıyla yalnız dergilere, gazetelere yazmakla kalmayan Muazzez İlmiye Çığ, bu bilgileri kitaplara geçirerek halkımızın daha geniş bilgi edinmesini de sağladı. Toplam 17 kitabı yayımlandı. Birçok ödül aldı. Son olan Sumerlilerde Tufan, Tufan’da Türkler adlı kitabı, din kitaplarında yazılan Tufan olayına çok yeni bir yorum getirmektedir.

Davet aldığı pek çok yerli ve yabancı bilim insanının armağan kitaplarına yazılar yazdı. Halen de okullarda ve çeşitli kurumlarda konuşmalar yapmakta ve yayın çalışmalarını sürdürmektedir.

Yayımlanmış Kitapları
* Tarih Sumer’de Başlar, Prof. Dr. Noah Kramer (Çev. Muazzez İlmiye Çığ), 1990, Türk Tarih Kurumu Yayınları
* Kur’an, İncil ve Tevrat’ın Sumer’deki Kökeni, 1995, Kaynak Yayınları
* Sumerli Ludingirra-Geçmişe Dönük Bilimkurgu, 1996, Kaynak Yayınları
* İbrahim Peygamber-Sumer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntularına Göre, 1997, Kaynak Yayınları
* İnanna’nın Aşkı-Sumer’de İnanç ve Kutsal Evlenme, 1998, Kaynak Yayınları
* Zaman Tüneliyle Sumer’e Yolculuk, Genişletilmiş 2. Basım, 1998, Kaynak Yayınları (1. Basım: 1993 Kültür Bakanlığı Yayınları)
* Hititler ve Hattuşa-İştar’ın Kaleminden, 2000, Kaynak Yayınları
* Gilgameş-Tarihte İlk Kral Kahraman, 2000, Kaynak Yayınları
* Ortadoğu Uygarlık Mirası, 2002, Kaynak Yayınları
* Ortadoğu Uygarlık Mirası 2, 2003, Kaynak Yayınları
* Sumer Hayvan Masalları, 2003, Kaynak Yayınları
* Çivi Çiviyi Söker-Muazzez İlmiye Çığ Kitabı, Serhat Öztürk, 2002, Türkiye İş Bankası Kütür Yayınları
* Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği, 4. Basım, 2007, Kaynak Yayınları
* Vatandaşlık Tepkilerim, 2006, Kaynak Yayınları
* Atatürk Düşünüyor, 2007, Kaynak Yayınları
* Uygarlığın Kökeni Sumerliler I, Tarihte ilk Edebi Eserlerden Seçmeler 2007, Kaynak Yayınları
* Sumerlilerde Tufan, Tufan’da Türkler, 2008, Kaynak Yayınları