Doblo'yu kendi Ar-Ge'siyle üreten Tofaş, 50 milyon euronun üstünde tasarruf etti. Yeni Doblo'nun doğalgazlı ilk prototiplerini de üreten Tofaş'ın CEO'su Ali Pandır, 'Devlet doğalgazı teşvik ederse Rusya ile yapılan 'al ya da öde' faturası de hafifler' dedi.

Tofaş, 16 yıl önce sadece 8 mühendisle tohumlarını attığı Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) çalışmalarının meyvelerini toplamaya başladı. Tofaş, lisansı yüzde 100 kendisine ait olan yeni Doblo projesinde Türk mühendislerin gücünden faydalanarak, 50 milyon euronun üzerinde tasarruf etti.

Bursa'daki Ar-Ge merkezinde gazetecilerle buluşan Tofaş CEO'usu Ali Pandır, bugün fabrikada 450 mühendisin çalıştığı bir Ar-Ge merkezine sahip olduklarını belirterek, "Yeni projeler ve hükümetin verdiği teşvikle son 3 yılda 80 olan Ar-Ge çalışan sayımız 450'ye yükseldi. Artık bir aracın tamamına yakınını Türkiye'de yapabilir hale geldik. Bir aracın proje haline geldikten sonra yollara çıkışını 3 yıldan 18 aya indirdik" dedi.

Kendi alınterimiz var

Yeni Fiat Doblo'nun yüzde 80'inde Türk mühendislerinin alınterinin olduğunu vurgulayan Pandır, "400 milyon euro yatırımla ortaya çıkan yeni Doblo'nun tüm fikri mülkiyet hakları Tofaş'a ait. Aracın 150 milyon eurosu Ar-Ge'ye harcandı. Sadece yeni Doblo için Ar-Ge'ye 200 mühendis aldık. Doblo'nun Ar-Ge'sinin yüzde 80'i, Bursa'da gerçekleştirildi. Fiat Fiorino'da 100 İtalyan Türkiye'ye gelerek çalışırken bu sayı, yeni Doblo'da 20'ye düştü. İtalyan mühendisler, yeni Doblo'nun sadece kreatif kısmıyla ilgilendi. Eğer Doblo'nun gelişimi tamamen dışarıda yapılsaydı 200-210 milyon euroya çıkardı. Ar-Ge merkezimize 30 milyon euro yatırım yaptık. Ar-Ge'nin meyvelerini topladık" diye konuştu.

Fiat'ın 4 adet Ar-Ge merkezinin olduğunu belirten Pandır, "En büyüğü Torino'da. Diğerleri ise Napoli, Bursa ve Brezilya'da. Biz, gösterdiğimiz performansla ikinci sıradayız" dedi. Pandır, elektrikli Doblo için de hazır olduklarını belirterek, İtalya istediği anda bu aracı üretebileceklerini söyledi. Yenilenen Fiat Doblo, 17 Şubat'ta satışa sunulacak. Tofaş, 8 yıllık süreçte yeni Doblo'dan 1 milyon adet üretecek. Üreteceği her 100 aracın 70'ini dünya pazarlarına ihraç edecek Tofaş'ın Fiat'la anlaşmasına göre 8 yıllık ihracat geliri yaklaşık 6.3 milyar dolar olacak.

Doğalgazda 'al ya da öde'ye Tofaş formülü
Tofaş, doğalgazla (CNG) çalışan yeni Fiat Doblo'nun ilk prototiplerini üretti. Çevreci ve ekonomik bu araçla ihracat pazarlarının yanı sıra Türkiye'de de boy göstermek isteyen Tofaş, CNG'li araçların Türkiye'de cazip hale getirilebileceğini savunuyor.

Tofaş CEO'usu Ali Pandır, CNG'li araçların yaygınlaştırılarak, Türkiye'nin doğalgazdaki büyük meblağları bulan "al ya da öde" faturasından da kurtulabileceğini öne sürerken CNG'li araçlar sayesinde Rusya ve İran'a kullanılmadan ödenen doğalgaz parasının devletin cebinde kalacağını vurguladı. 2009'da kriz nedeniyle doğalgaz tüketimi düşen Türkiye, kullanamadığı yaklaşık 3.3 milyar metreküp doğalgaz için "al ya da öde" yükümlülüğüyle karşılaştı. Bu kapsamda Rusya'ya 2009 için 500 milyon dolar ödenmesi gerekiyor.
Pandır, "Dizel ve CNG'li bir araç, 100 km'de ortalama 12, LPG'li 15 ve benzinli 22 TL harcıyor. CNG'li aracın önemli oranda bir tasarrufu var. Ancak doğalgaz hükümetçe desteklenmeli çünkü dizellere göre 3 bin, CNG'liler ise 5 bin TL daha maliyetli. Bu yüzden CNG'liler Türkiye'de rağbet görmüyor. Hem araçta hem de yakıtta bir vergi indirimi olabilir. Böylece Türkiye'nin Rusya ile doğalgazda yaptığı 'al ya da öde' faturası hafifler. Kullanılmayan doğalgaz ekonomiye kazandırılmış olur" dedi.

Dizel-CNG farkı kalkacak

Türkiye'de 50 akaryakıt istasyonunun CNG satma lisansı olduğunu belirten Pandır, buna karşın birkaç istasyon dışında satan olmadığın söyledi. Pandır, "Bir ara 10 tane açılmış, ama iş olmayınca kapatmışlar. Mevcut istasyonlar da sadece şehiriçinde ulaşımı sağlayan otobüslere doğalgaz tedarik ediyor. 2011'de motorda Euro 5 normlarına geçiliyor. Dizel araçların fiyatı yaklaşık 2 bin TL artacaktır. Böylece dizel ile CNG'li araç arasında bir fark kalmayacak" dedi.

Avrupa'da CNG'li araçlara çevreci özellikleri nedeniyle önemli teşvikler sağlandığını hatırlatan Pandır, İtalya'da aracını hurdaya çıkarıp, CNG'li otomobil alana 6500 euro indirim sağlandığını belirtti. Pandır, "Bu teşvikler sayesinde İtalya'ya geçen yıl 30 bin CNG yakıtlı Fiat Fiorino sattık. Daha fazla üretebilseydik, onu da satardık. İtalya'da 31 Aralık 2009'da sona eren teşvik yeniden gündemde. Doğalgazlı araçlara indirim gelirse bile 3 katı yani 15 bin adet CNG'li Doblo'yu bu ülkeye ihraç edeceğiz" dedi.

Gemport yetmiyor lojistik maliyeti arttı

Bursa'ya yani kendilerine en yakın liman olan Gemlik'teki Gemport'un kapasitesinin sınırlı olmasından yakınan Tofaş CEO'su Ali Pandır, "Limanı, Oyak Renault ile paylaşıyoruz. Araçlarımızın yarısı Gemport'tan ihraç ediliyor. Diğer yarısı ise İzmir Limanı'ndan. Maliyetler 5 kat artıyor. Bunun yanı sıra büyük zaman kaybı oluyor. Araçlar, TIR'larla Gemlik Limanı'na 1 saatte gidebiliyor, İzmir'e ise 5 saat sürüyor. Lojistik maliyetleri de katlanmış oluyor. İzmir'den göndermenin maliyeti 60 lira daha fazla" dedi.
Geçen yıl 168 bin araç ihraç eden Tofaş, bunun 84 binini İzmir Limanı'ndan gönderdi. Böylece şirketin lojistik maliyeti 3.4 milyon dolar arttı. 2010'da ise 220 bin araç ihraç etmeyi planlayan Tofaş'a İzmir'in faturası 4.4 milyon dolara çıkmış olacak. Pandır, Gemport'un yanında hiç kullanılmayan bir arazi bulunduğu hatırlatarak, "Dev bir arazi, tam liman yapmaya elverişli ama Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait" dedi.