4-C statüsü, bugünlerde çok tartışılan ve faydaları sayıp dökülen, hatta kriz sürecinde işsizliğe karşı çare olarak sunulan “esnek istihdam”ın kamu eliyle hayata geçirilen ilk biçimlerinden birisidir.

Erhan BİLGİN/ Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır
İktisatçı
DİSK Araştırma Dairesi

12 bin Tekel işçisinin Ankara’daki kitlesel eylemi, özelleştirmelerin gerçek amacını ortaya koyması kadar, işçiye verilen değeri,  işçiye ve sendikaya tanınan, demokrasi hakkının sınırlarını ortaya koyması bakımından son derece öğretici olmuştur.

Tekel işçileri ne istiyor? Onlar, 4-C olarak tanımlanan geçici işçiliğe tabi olmak istemiyorlar. Baskılara, soğuk kışa ve polisin kontrolsüz aşırı şiddetine rağmen mücadeleye devam etmeleri geçici işçiliğin ne olduğunu ve işçilerin düşük standartlara lâyık olmadığını sanıyorum tartışmaya yer vermeyecek biçimde ortaya koymuştur.

Hiç kuşkusuz resmi işsiz sayısının bu kriz döneminde 5,5 milyona ulaşması karşısında böylesi bir işe bile razı milyonların olduğu söylenebilir. Hükümetin ve kamuoyunun yanıltıcı propagandası işsizlerin ve 4-C statüsünden daha düşük standartlarda (sigortasızlar, yarım asgari ücretle çalışanlar, çağrı üzerine çalışanlar vb) istihdam edilenlerin öfke duymasına da neden olabilir. Ama bütün bunların sorumlusu daha önce çalıştıkları iş standartlarını korumak isteyen, daha kötü iş koşullarını emeğe karşı bir saldırı olarak görüp mücadele eden Tekel İşçileri değildir.

Asıl sorumlu, hem işsizliği kitlesel hale getiren politikalar izleyen, özelleştirmelerle emeğin haklarını ortadan kaldıran ve çalışanları devasa işsizlikle tehdit edip, düşük ücreti, kötü iş koşullarını ve esnek çalışmayı milyonlarca emekçiye dayatanlardır.

4-C statüsü, bugünlerde çok tartışılan ve faydaları sayıp dökülen, hatta kriz sürecinde işsizliğe karşı çare olarak sunulan “esnek istihdam”ın kamu eliyle hayata geçirilen ilk biçimlerinden birisidir. 657 sayılı devlet memurları kanunun 4.maddesine 1991 yılında eklenen bir fıkra ile ihdas edilmiştir. Özelleştirmeler sonucu işsiz kalan işçiler bu statüde çalışmaya zorlanmıştır.
Tekel işçilerinin haklı mücadelesi yalnızca kendi kazanılmış haklarını koruma mücadelesi gibi bir görüntü veriyor. Ama unutulmamalıdır ki bu haklar, bir bütün olarak Türkiye emekçilerinin iki üç kuşak boyunca sürdürülen ve çok ağır bedeller ödenerek elde edilen kazanımlarından başka bir şey değildir. Bu nedenle Tekel işçileri bütün emekçilere standartların ne olması gerektiği konusunda yol göstermektedirler.